dsc03730

De boze mevrouw

Maandagmiddag liep ik het woonzorgcentrum binnen. Op weg naar een cliënt loop ik langs een mevrouw. “Weet u waar ik heen moet?” vraagt ze me. “Nee mevrouw geen idee, maar zullen we het samen uitzoeken?” antwoord ik. “Ja dat moet dan maar” bromt ze nors. Een verzorgende loopt langs. “Pardon, maar weet u waar deze mevrouw woont?” vraag ik haar. “Ja, die is van 317” antwoord ze en loopt door. Even ben ik verward door de allerminst vriendelijke reactie, maar ik geef mevrouw een arm en op naar de lift. Ondertussen begint ze boos te worden, iemand heeft aan haar piano gezeten. Er is een stuk achter weg gehaald vannacht, en ze zag het vanochtend. “Ik ben woedend” roept ze. Ondertussen hebben we haar kamer gevonden en zie ik de piano staan. Ze stampt er hard op af, briesend roept ze “kijk dan, een heel stuk weg!” En bukt om de plek aan te wijzen achter de piano. Ik geef de piano een grondige inspectie, en inderdaad het achterbord is maar half. Het is een elektrische piano, en volgens mij hoort het zo. Als ik dit voorzichtig opper, roept ze “luister dan, het hele geluid is fout!” en haar vingers drukken driftig op de toetsen. “Speelt u eens een stukje” en ze gaat zitten. Een klein stukje muziek en mevrouw wordt al iets rustiger. Maar nog steeds moppert ze dat het geluid niet goed is. Ik vind het inderdaad ook wat zacht klinken en besluit aan de volumeknop te draaien. “Probeert u het nog eens” en ze gaat verder met haar muziekstuk. Nu zie ik haar zichtbaar ontspannen. Als ze klaar is vraag ik haar of het nu beter is. “Ja, een stuk beter. Heb jij het gerepareerd? En heb jij ook de achterkant weg gehaald?” Ik besluit maar even de zondebok te spelen en zeg dat ik het gedaan heb. “Moet je nooit meer doen hoor, dat bord hoort daar voor het geluid.” Maar omdat het geluid nu weer goed is, is het me vergeven. Na afscheid te hebben genomen, loop ik de kamer uit. Onderweg kom ik de verzorgende tegen. “Ze was een beetje boos” meld ik haar. “Ja dat is ze wel vaker” roept ze terwijl ze verder loopt. Ik loop weg met het geluid van de piano op de achtergrond. Ik snap wel dat je boos wordt als je alleen nog je muziek hebt, terwijl je je wereld aan het verliezen bent.

dsc03730

De bijzondere cliënt

Zo af en toe zit er een cliënt tussen waar je een speciale band mee opbouwt. Zo ook mevrouw E. Ik werd ingeroepen door de zorg bij een mevrouw die was opgenomen, omdat het niet goed met haar ging. Ze was ondervoed, heel mager en had decubitus op haar rug. Ze had altijd goede band met haar huisarts in haar eigen dorp, maar de huisarts die hier werd ingeroepen, leek de situatie niet zo goed te overzien. Mevrouw heeft meerdere darmverklevingen, waardoor ze de hele dag enorme pijn heeft. De huisarts had een licht verteerbaar dieet voorgeschreven, waardoor ze alleen maar bloemkool, worteltjes, kip en aardappelpuree voorgeschoteld kreeg. Moment dat ik werd ingeroepen, was omdat mevrouw graag de bruine bonen van de maaltijdkar wenste en dit niet kreeg, want dit was zeker niet licht verteerbaar! De zorg vroeg of ik er even naar wilde kijken.

Na een kennismaking, was ze in eerste instantie blij om gewoon even haar frustraties te kunnen luchten aan een onafhankelijk iemand. Ze gaf aan al heel lang pijn te hebben, en met de darmklachten ook aardig te kunnen omgaan. Een licht verteerbaar dieet had ze nog nooit gevolgd. En ook al was er eten waarbij ze meer pijn zou krijgen, als ze er trek in had, nam ze dat op de koop toe. Dik was ze nooit geweest, maar de wonden op haar rug vond ze toch echt het ergste.
Mevrouw woog nog maar 43 kg.

Omdat de eetlust bijna afwezig was, maar ze wel graag van de wonden af wilde, zijn we gestart met drinkvoeding. Omdat er regelmatig de verkeerde drinkvoeding werd bezorgd (lees: besteld) en er af en toe nog een zorgmedewerker haar voeding ontzegde, grapten we regelmatig over alle ellende die ze hier in huis had. Er waren ook positieve dingen, maar soms is het ook even fijn om te zeuren! Gelukkig mocht mevrouw na maanden terug naar huis en waren de wonden dicht. Thuis knapte ze (na wat dalletjes) qua voedingstoestand op. Gewicht steeg naar een goede 60 kg! Lichamelijk bleef het achter.. De pijn bleef, werd erger en mevrouw kreeg meer morfine.

Ik bezocht mevrouw regelmatig, om drinkvoeding te bestellen bij de apotheek, maar ook om te luisteren en te praten. Gewoon even luchten, en wat tips geven over het eten en drinken. Mevrouw puzzelde graag aan Jan van Gaasteren puzzels, waar ik ook groot fan van ben.

Op dit moment kan ze alleen een pyamabroek aan, omdat een spijkerbroek ondraaglijke pijn geeft aan haar huid. Ze kan niet meer fietsen, komt het huis bijna niet meer uit. Alles doet pijn, alles kost enorm veel energie. Familie heeft ze niet, een paar vrienden die voor haar zorgen. Puzzelen kan niet meer, het doet haar te veel pijn om lang rechtop te zitten.

Voor de kerst ging ik bij haar langs, voor de laatste keer. Omdat ze zelf gekozen heeft om haar pijn te stoppen, want er is geen alternatief. De pijn blijft, voor altijd, voor de rest van haar leven. En daarom kiest ze bewust voor haar eigen einde. En nam ze daarom afscheid, maar niet voordat ik een puzzel had uitgekozen. Zodat ik nog aan haar denk, want zoals ze zelf zei: “je bent pas echt dood, als er niemand meer aan je denkt”.

Lieve mevrouw E., ik vond het fijn om zo naast u te staan tijdens het laatste (puzzel)stukje. Bedankt voor de humor en de klaagzangen, voor het relativeren, de eerlijkheid en natuurlijk de puzzels 😊

Continue reading “De bijzondere cliënt”

dsc03730

Dietician in Seattle

Zoals sommigen van jullie al weten zit ik deze week in Seattle en omdat ik niet de hele week de toerist wil uithangen, heb ik ook een meet&greet met een lokale diëtist gehad.

Gister in een downtown Seattle koffietentje (waar ze echt superlekkere koffie hadden, maar dat terzijde) had ik afgesproken met Danielle. Omdat we natuurlijk een grote gemeenschappelijke factor hebben, was het al snel erg gezellig.
Het blijkt dat we dezelfde werkwijze hebben, we tegen dezelfde zaken aanlopen (o.a. het constant jezelf zichtbaar moeten maken, je beroep verdedigen, op een of andere manier blijft de diëtist een beetje op de achtergrond), en dezelfde patiëntengroepen hebben. Wat zij wel als ‘extra’ heeft, is dat ze regelmatig mensen voor bloedonderzoek instuurt (vitaminetekorten, tekenen van inflammatie), wat daar een stuk makkelijker is dan bij ons. Waar zij zich enorm aan ergert aan het Amerikaanse eten, is dat overal extra toevoegingen worden gedaan.. Zoals veel suiker en foliumzuur in het brood en grote hoeveelheden kleurstoffen in eten voor kinderen.

Dat valt mij hier ook op. Niets lijkt echt “puur”, en die producten die het wel zijn, zijn heel duur. Een flesje water is zelfs duurder dan een flesje cola. En overal zijn vitamine-winkels, supermarkten en ‘drugstores’ waar ze medicijnen verkopen, die wij alleen op recept krijgen!

dsc03690

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Aan de andere kant is Seattle wel een van de leaner-states, dunner dan de rest van Amerika. Wil ook niet anders met al die heuvels hier (als je ze wandelt tenminste). Ook staan er hier mensen om 6uur al in de ‘gym’ voor bijvoorbeeld een boksuurtje.. en heel positief: de bussen hier hebben rekken voorop, zodat je je fiets kan meenemen!

dsc03737

Conclusie: Seattle is wel goed bezig op gebied van bewegen, maar de voedingsmiddelen kunnen beter. De mensen die vooral kant-en-klaar eten, hebben weinig echt gezonde opties.. En als diëtist uit Nederland, doe ik hetzelfde werk als mijn collega in de USA 😊(Alleen de taal is anders 😉)

dsc03730

dsc03730

Verassende twist op het ParkinsonNet congres

Vandaag was ik op het congres van ParkinsonNet. Ik ben al een aantal jaar aangesloten bij dit netwerk, waar allerlei zorgverleners zich gespecialiseerd hebben in de ziekte van Parkinson en Parkinsonismen. Het congres is elk jaar en elke twee jaar moet je er geweest zijn. Naast de kans om te  netwerken, krijg je er ook de laatste nieuwtjes te horen en kan je workshops volgen. Dit jaar heb ik een workshop bijgewoond, die me diep geraakt heeft en echt zorgt voor een andere blik op een patiënt met Parkinson.

De workshop ‘Leven met Parkinson’ werd gegeven door Wannie. Een acteur, regisseur, schrijver en bij opkomst werd direct al duidelijk dat Wannie zichzelf wel wist te introduceren. Door trucjes geleerd op de toneelschool kan hij zijn Parkinson soms overrulen. Maar wat een inspirerende man! Zijn oprechtheid over dat mensen binnen drie seconden aan hem zien dat hij anders is, soms zelfs weggestuurd wordt omdat men denkt dat hij dronken is of een junk. Dat hij mist om gewoon mee te kunnen doen, om begeerd te worden. Dat hij het gevoel heeft dat hij altijd in de weg staat, omdat door de Parkinson alles trager gaat. Dat toonladders spelen niet lukt, maar vervolgens wel een prachtig lied op de piano speelt die de hele zaal diep roerde, sommigen tot tranen in de ogen.

Hij geeft aan dat hij niet Parkinson heeft, maar Parkinson ís. Het neemt langzaam zijn hele leven over…  Hij omschrijft het gevoel als “Zombie in een Bubbel”. Jezelf niet meer kunnen zijn, zowel geestelijk als lichamelijk.

Maar desondanks spreekt hij met humor, zelfspot en geeft zelfs aan elke ochtend vrolijk wakker te worden (ondanks niemand dat aan hem ziet, door zijn starre gezichtsuitdrukking). Dat hij oude beelden van hemzelf en recensies van zijn stukken herleest, om nog even weer te genieten van het succes van vroeger. Deze man is nog steeds en entertainer in hart en nieren, maar hij liet me wel zien dat Parkinson écht een nare ziekte is die je hele leven overneemt.

Wannie en zijn verhaal neem ik mee, mijn hele carrière als Parkinson-diëtist. Dat hij nog maar elke ochtend vrolijk mag wakker worden.

dsc03730

Soms even niet de diëtist..

Dinsdag, rond een uur of 11 ging ik nog even langs een nieuwe cliënt. Om 12 uur moest ik terug zijn in Groningen, dus kon precies. Dacht ik.. Aangekomen bij mevrouw belde ik aan. Ze kwam aangereden vanuit de huiskamer in haar rolstoel, gebarend dat ik de sleutelhanger moest gebruiken om binnen te komen. Ik met mijn ‘sorry’ gezicht gebarend dat ik die niet heb. Hoofdschuddend gaat mevrouw weer terug de kamer in om de sleutels te pakken. Goede binnenkomer.. Mevrouw opent de deur, ik stel me voor en mevrouw zegt dat ze aan het wachten is op de zorg. Mevrouw moet heel nodig naar het toilet en heeft al een paar keer op haar noodknop gedrukt. Ik opper om de zorg te zoeken, maar nee, ik mag wel in de woonkamer wachten. Rolt mevrouw alvast naar de badkamer. “Ze komen vast zo” zegt ze nog.

Tien minuten wachten.. Ik toch angstvallig mijn horloge in de gaten houdend.. Gelukkig, daar is de zorg, twee vrouw sterk, want de stagiaire volgt de verzorgende op de voet. Helaas blijkt het kwaad al geschied, mevrouw heeft zichzelf bevuild.. “wat zegt u, u had al een aantal keer gebeld? Nou ik heb het maar één keer gehoord en toen ben ik gelijk gekomen, maar moest van de andere kant komen, ik kwam zo gauw als ik kwam”. Mevrouw begint langzaam te snikken, de verzorgende helpt haar op het toilet. Even later loopt de verzorgende langs en zegt tegen mij dat het nog even duurt, want ze moet eerst op zoek naar een Tena pants en loopt het appartement uit. De stagiaire blijft. Omdat ik mijn 12 uur afspraak niet red, loop ik ook het appartement uit om het telefonisch te regelen. Zie nog net in mijn ooghoek de stagiaire werkloos in de slaapkamer staan.

Weer 10 minuten later is de verzorgende terug, met de Tena pants en gaat mevrouw verder verschonen. Mevrouw is inmiddels flink aan het huilen, snikkend dat het allemaal zo verschrikkelijk is. Het ‘ach mevrouw, we helpen uw graag’ mag niet baten, en ook het ‘daar zijn we voor’ komt niet aan. Ondertussen produceert de pieper van de verzorgende onophoudelijk de ene na de andere beltoon. Schijnbaar is het spitsuur. Na een tijdje zit mevrouw weer schoon in de kleren in de rolstoel en met een ‘zo, nu is het klaar, niet meer huilen hoor’ en een ‘sterkte’ rent de verzorgende weer door naar de andere cliënten die wachten, de stagiaire hobbelt er achter aan.

Mevrouw huilt nog steeds… ik ben er ook nog steeds… Wil ik nog weten hoe het met het eten gaat? Nee, ik wil weten hoe het met mevrouw gaat. Een hand vasthouden en even uithuilen. Doel van mijn bezoek is bijgesteld, mevrouw op haar gemak stellen en zorgen dat ze zich weer iets beter voelt. Gelukkig houdt het huilen snel op en verteld mevrouw wat er aan de hand is. Ook al gaat het niet over eten, toch luister ik, kap ik niet af, geef ik even geen richting aan het gesprek.

Soms ben ik even niet de diëtist, maar gewoon iemand die een luisterend oor bied.

holdinghands-elderlyhand

(fotograaf: onbekend)